Pređi na sadržaj
Corpus Dramaticum

1772–1847 · Joakim Vujić

Joakim Vujić

Začetnik srpskog pozorišta, prevodilac i prerađivač; prvi direktor Knjaževsko-serbskog teatra u Kragujevcu.

Joakim Vujić je „otac srpskog pozorišta“: organizator prvih predstava na srpskom jeziku i prvi direktor Knjaževsko-serbskog teatra u Kragujevcu. Veći deo njegovog dramskog rada čine prevodi i prerade, najviše po Kocebuu, a svega dve drame u izvorima se navode kao originalne.

Osnovni podaci

Rođen
9. septembar 1772.Baja
Umro
8. novembar 1847.Beograd
Epoha
Prosvetiteljstvo
Jezik
Srpski
Žanr
Drama, prerada i prevod
Stvaralaštvo
1805–1843.
Dramskih dela
7
U arhivu
1 delo

Biografija

Joakim Vujić rođen je 1772. u Baji, u današnjoj Mađarskoj, u Habzburškoj monarhiji. Bio je pisac, prevodilac, nastavnik stranih jezika i pozorišni stvaralac. Pišući na slavenosrpskom jeziku, objavio je putopise „Putešestvije po Serbiji“ (1828) i „Putešestvije po Ungariji, Valahiji, Moldaviji, Besarabiji, Hersonu i Krimu“ (1845), autobiografiju (1833), kao i prvu gramatiku francuskog jezika na srpskom (1805).

U Pešti je 1813, u mađarskom pozorištu „Rondela“, organizovao prvu pozorišnu predstavu na srpskom jeziku. Od 1813. do 1839. sa amaterima i đacima priređivao je predstave po gradovima Habzburške monarhije, čime su pokrenute brojne putujuće družine, a kasnije i stalna pozorišta. Po jednoj proceni, prevodio je i prerađivao oko 28 dramskih dela, među njima osam Kocebuovih, i obično je sam postavljao te tekstove na scenu.

Hrvatska enciklopedija kao njegove originalne drame navodi „Padenije Serbije u vreme svetog knjaza Lazara“ i „Vostanovlenije Serbije črez svetlog knjaza Miloša“. Ostali poznati naslovi su pretežno prevodi i prerade, uglavnom nemačkih komada. Njegov tekst o Karađorđu, „Serpski vožd Georgij Petrović“, štampan je u Novom Sadu 1843, a u pitanju je prerada Balogovog komada.

Na poziv kneza Miloša Obrenovića došao je u Kragujevac u jesen 1834, a Knjaževsko-serbski teatar osnovan je 1835. i on mu je bio prvi direktor, do 1836. U prvim predstavama igrali su se mahom njegovi komadi, a na repertoaru je bila i Sterijina komedija „Laža i paralaža“. Umro je u Beogradu 1847.

Značaj i nasleđe

  • Otac srpskog pozorišta

    Vujić je organizovao prve predstave na srpskom jeziku, čime su nastale putujuće družine. Često ga nazivaju „srpskim Tespisom“.

  • Prevodilac i prerađivač

    Najveći deo njegovog dramskog rada su prevodi i prerade stranih, najviše nemačkih komada, među kojima je osam Kocebuovih. Na scenu ih je uglavnom postavljao sam i tako je domaćoj publici približio evropski repertoar.

  • Knjaževsko-serbski teatar

    Pozorište u Kragujevcu, osnovano 1835, smatra se prvim državnim i dvorskim pozorištem u Srbiji kneza Miloša. Današnji Knjaževsko-srpski teatar u Kragujevcu nastavlja tu tradiciju.

Dela7 ukupno, 1 sa analizom

Dela sa analizom na sajtu1

Serpski vožd Georgij Petrović 1843. „Serpski vožd Georgij Petrović, inače rečeni Crni, ili Otjatije Beograda od Turaka“ je „junačko pozorište“ u četiri… Istorijska drama

Potpun spisak dramskih dela7

Spisak nije potpun: Vujić je preveo ili preradio oko 28 dramskih dela, a ovde su navedena samo ona čiji su naslovi i godine bar delimično potvrđeni; većina su prevodi i prerade.

  1. 1805.Fernando i Jarikajavna igra u tri čina; predložak nije potvrđen
  2. datum sporenLjubovna zavist črez jedne cipelevesela igra u jednom činu; izvor daje 1805. i 1807.
  3. 1809.Nagraždenije i nakazanijeseoska igra u dva čina
  4. 1812.Španjoli u Peruviji ili Rolova smertprevod ili prerada Kocebuove drame
  5. 1843.Serpski vožd Georgij Petrovićanaliza na sajtujunačka drama u četiri čina; prerada Balogove drame
  6. datum nepoznatPadenije Serbije u vreme svetog knjaza Lazaraoriginalna drama prema Hrvatskoj enciklopediji
  7. datum nepoznatVostanovlenije Serbije črez svetlog knjaza Milošaoriginalna drama prema Hrvatskoj enciklopediji

Iz iste epohe: Prosvetiteljstvo

Pjer de Marivo1688–1763 Poznat po "marivodažu" – suptilnim psihološkim igrama ljubavi i slučaja u komedijama. ProsvetiteljstvoFrancuski1 delo u arhivu Karlo Goldoni1707–1793 Reformator italijanske komedije, zamenio je improvizaciju pisanim tekstom ("Sluga dvaju gospodara"). ProsvetiteljstvoItalijanski1 delo u arhivu Pjer Bomarše1732–1799 Autor "Figarove ženidbe", komedija punih satire koje su nagovestile Francusku revoluciju. ProsvetiteljstvoFrancuski1 delo u arhivu

Više o epohi: Prosvetiteljstvo

Izvori

  1. Osnovni podaci i raspored dela: baza Corpus DramaticumKulturni element; način provere opisan na stranici „Izvori i metodologija“
  2. Hrvatska enciklopedija: Vujić, Joakimdatumi rođenja i smrti, dve originalne drame, direktor teatra u Kragujevcu, putopisi i autobiografija · enciklopedija.hr
  3. Projekat Rastko: Joakim Vujić (odrednica o srpskom pozorištu)oko 28 prevoda i prerada, osam Kocebuovih komada, Balogova drama o Karađorđu · mail.rastko.rs
  4. Velika rossiйskaя эnciklopediя: Serbiя. Teatralьnoe iskusstvoVujić kao glumac, dramaturg i prevodilac; prva predstava na srpskom 1813. · bigenc.ru

Tekst je samostalno napisan na osnovu navedenih izvora; nije prevod ni prepričavanje pojedinačnog članka. Primećujete grešku ili imate bolji izvor? Pišite nam – ispravljamo je uz navođenje izvora. Kako proveravamo podatke.