Izvori i metodologija

Agamemnon · Eshil

• Eshil, Kuća Atrida (Agamemnon, Hoefore, Eumenide), prevod E. D. A. Moršeda, Projekat Gutenberg – integralni tekst drame na engleskom; redosled scena proveren prema tekstu
• Hrvatska enciklopedija: Eshil – životni podaci (rođenje oko 525/524, smrt oko 456/455. u Geli), datum „Orestije”
• Otvoreni univerzitet: Toni Harison, Orestija – premijera Harisonove verzije 28. novembra 1981. u Olivije teatru, uloga maski i televizijsko emitovanje 1983

Pokajnice (Hoefore) · Eshil

• Eshil, Kuća Atrida (Agamemnon, Hoefore, Eumenide), prevod E. D. A. Moršeda, Projekat Gutenberg – engleski prevod; proveren početak Hoefora (Orestov prolog, hor, Elektrina molitva, pramen kose), jer je stranica skraćena
• Hrvatska enciklopedija: Eshil – životni podaci, Orestija 458. p.n.e., osnovni podaci o Eshilovom delu

Eumenide · Eshil

• Eshil, Eumenide, prevod Herbeta V. Smita (Perzeids, odeljci 1–85, 88–140, 232–307, 421–450, 455–530, 535–590, 615–678, 679–729, 730–780, 785–855, 976–1036) – engleski prevod; Pitijin prolog, potera, suđenje, jednak broj glasova, Atinino ubeđivanje, povorka
• Hrvatska enciklopedija: Eshil – životni podaci, Orestija 458. p.n.e., osnovni podaci o Eshilovom delu
• Otvoreni univerzitet: Toni Harison, Orestija – premijera Harisonove verzije 28. novembra 1981. u Olivije teatru, Epidaur 1982, televizija 1983

Sedmorica protiv Tebe · Eshil

• Eshil, Sedmorica protiv Tebe, prevod Herbeta V. Smita (Perzeids) – engleski prevod; provereni su prolog, parod, opisi napadača i branilaca, Polinikova kapija, pesma o prokletstvu, vest glasnika i završni stihovi
• Hrvatska enciklopedija: Eshil – datum drame (467. p.n.e.), veza sa tebanskom trilogijom, Eteokle i Polinik se ubijaju
• Arhiva Nacionalnog teatra Grčke: prikaz iz 1968. – postavka u Epidauru 1968. (prikaz od 4. jula)
• Why Athens: Sedmorica protiv Tebe (2017) – postavka Nacionalnog pozorišta Severne Grčke iz 2017.
• Sigmalive: Persona Theatre Group presents Aeschylus' Seven Against Thebes – postavka grupe Persona iz 2026.

Pribeglice · Eshil

• Eshil, Pribeglice, prevod Herbeta V. Smita (Perzeids) – engleski prevod; provereni su parod, dolazak kralja, scena sa pretnjom pojasevima, odluka naroda, glasnik i završni stihovi
• Hrvatska enciklopedija: Eshil – datum „Pribeglica“ (verovatno 463. p.n.e.), arhaična struktura sa horom kao središtem
• Culture is Athens: Pribeglice (2024) – postavka Pozorišta umetnosti sa horom od pedeset Danaida

Car Edip · Sofokle

• Sofokle, Car Edip, Edip na Kolonu, Antigona, prevod Frensisa Stora, Projekat Gutenberg – integralni tekst na engleskom; redosled scena, stasimona i eksoda proveren prema tekstu (kroz sažetak)
• Hrvatska enciklopedija: Edip – mit o Edipu, Aristotelovo vrednovanje drame, povezanost sa Edipom na Kolonu
• N1: Milan Marić u ulozi Edipa premijerno 17. septembra u JDP-u – postavka Vita Taufera u JDP-u 2022: režija, adaptacija, glavne uloge

Antigona · Sofokle

• Hrvatska enciklopedija: Antigona – varijante mita, Euripidova izgubljena Antigona, Hegelova ocena i kasnija obrada motiva
• Sofokle, Tebanske drame (Car Edip, Edip na Kolonu, Antigona), prevod Frensisa Stora, Projekat Gutenberg – dostupan integralni tekst drame na engleskom; stranica otvorena radi provere dostupnosti

Elektra · Sofokle

• Sofokle, Elektra, prevod R. K. Džeba, Klasična arhiva Masačusetskog tehnološkog instituta – integralni tekst na engleskom; redosled scena, prepoznavanje po prstenu i završetak provereni prema tekstu (kroz sažetak)
• Hrvatska enciklopedija: Elektra – Elektra u mitu i u tragedijama Eshila, Sofokla i Euripida
• Novi list: Štraus u HNK – Štrausova Elektra u HNK Ivana pl. Zajca u Rijeci, 2019

Ajant · Sofokle

• Sofokle, Ajant, prevod R. K. Trivelijana, Klasična arhiva Masačusetskog tehnološkog instituta – integralni tekst na engleskom; tok prvih scena, samoubistvo mačem i spor oko sahrane provereni prema tekstu (kroz sažetak)
• Hrvatska enciklopedija: Ajant – mit o Ajantu, spor oko Ahilova oružja, samoubistvo, kult na Salamini i fila Ajantida

Trahinjanke · Sofokle

• Sofokle, Trahinjanke, prevod R. K. Džeba, Klasična arhiva Masačusetskog tehnološkog instituta – tekst na engleskom (do Heraklove poslednje zapovesti); redosled scena proveren prema tekstu (kroz sažetak)
• Hrvatska enciklopedija: Herakle – mit: ogrtač natopljen Nesovom krvlju, lomača, vaznesenje i Heba
• Didaskalija: Sofokle, Žene iz Trahina (prikaz) – postavka Univerziteta Konkordija u Montrealu 1994
• Koledž Svartmor: Žene iz Trahina – postavka u režiji Mihala Zadare 2020
• Šaušpilhaus Cirih: Žene iz Trahina – postavka u režiji Josija Vilera 2024

Filoktet · Sofokle

• Sofokle, Filoktet, prevod Tomasa Franklina, Klasična arhiva Masačusetskog tehnološkog instituta – tekst na engleskom (odlomak do Odisejevog povratka); redosled prvih scena proveren prema tekstu (kroz sažetak)
• Hrvatska enciklopedija: Filoktet – mit o Filoktetu: zmijski ujedac, Lemnos, Heraklov luk, Paris
• Slovenski pozorišni institut: Filoktet (SNG Drama Ljubljana, 1996) – postavka Milerovog *Filokteta* u Ljubljani 10. februara 1996

Edip na Kolonu · Sofokle

• Sofokle, Car Edip, Edip na Kolonu, Antigona, prevod Frensisa Stora, Projekat Gutenberg – integralni tekst na engleskom; potvrđeno da zbirka sadrži Edipa na Kolonu, a delimično pregledan odlomak sa horom Kolonjana i obredima umilostivljenja
• Hrvatska enciklopedija: Edip – mit o Edipu: smrt u Kolonu kod Atine nakon kletve sinova

Medeja · Euripid

• Euripid, Medeja, prevod Gilberta Mareja, Projekat Gutenberg – integralni tekst drame na engleskom; redosled scena, glasnikov izveštaj, Medejino proročanstvo i mesto sahrane dece provereni prema tekstu
• Hrvatska enciklopedija: Medeja – recepcija motiva: Seneka, Enije, Akcije, Ovidije, Kornej, Grilparcer, Anuj, Džefers, Miler, Volf, Kerubini, Teodorakis, Pazolini, fon Trir
• Slovenački portal scenskih umetnosti (Oder): Euripid, Medeja, rež. Andrej Hieng – postavljanje u Drami Slovenačkog narodnog pozorišta, 11. decembra 1964
• Aristotel, Poetika – teorijski okvir; zamerke raspletu pomoću mašine i pojavi Egeja

Bahantkinje · Euripid

• Euripid, Bakhantkinje, prevod Gilberta Mareja, Projekat Gutenberg – integralni tekst drame na engleskom; redosled scena, sadržaj glasničkih izveštaja, sudbina Kadma i Agave, napomena o praznini u rukopisu
• Hrvatska enciklopedija: Euripid – odlazak u Makedoniju, posmrtna pobeda 405. p.n.e., postavka koju je izveo pesnikov nećak
• Vreme: Predstave „Mikelanđelo” i „Bakhe” u Dubrovniku i na Brionima – postavka „Bakhi” na Brionima 2018. (Kazalište „Ulis”, rež. Lenka Udovički, prevod Lada Kaštelan)

Ifigenija u Aulidi · Euripid

• Euripid, Ifigenija u Aulidi, Internet Classics Archive (MIT) – engleski prevod; otvoren je samo početak teksta, do Klitemnestrinog govora Agamemnonu; redosled prvih scena proveren prema njemu
• Hrvatska enciklopedija: Euripid – datovanje oko 406. p.n.e. i posmrtna pobeda 405. p.n.e.
• Vreme: „Metafora žrtve” (recenzija Ivana Medenice) – postavka „Ifigenijina smrt u Aulidi” u Narodnom pozorištu 2005. (rež. Stevan Bodroža, prevod Aleksandar Gatalica)
• Index.hr: „U Maloj sceni premijerno izvedena Ifigenija” – premijera drame Lane Šarić po motivima Euripida, Mala scena u Zagrebu, januar 2006.
• Aristotel, Poetika – teorijski okvir; primedba o neujednačenosti lika Ifigenije

Ifigenija na Tauridi · Euripid

• Euripid, Ifigenija na Tauridi, prevod Gilberta Mareja, Projekat Gutenberg – integralni tekst drame na engleskom; redosled scena, Orestovo ludilo pred pastirima, znaci prepoznavanja i Atenin nalog provereni prema tekstu
• Hrvatska enciklopedija: Euripid – datovanje drame oko 413. p.n.e.
• Cvijeta Pavlović: Ifigenija na Tauridi – Gete u Zagrebu, Dani Hvarskog kazališta 34/1 (2008) – zagrebačka postavka Geteove drame 1941. (Hrvatsko narodno kazalište, rež. Branko Gavela, prevod Mihovil Kombol)
• Aristotel, Poetika – teorijski okvir; primer prepoznavanja u Ifigeniji

Alkestida · Euripid

• Euripid, Alkestida, prevod Gilberta Mareja, Projekat Gutenberg – integralni tekst drame na engleskom; redosled scena, spor Admeta i Fereta, Heraklov povratak i veo provereni prema tekstu
• Borštnikovo susret: Alkestida (AGRFT, 2011) – postavka na AGRFT-u u Ljubljani, rež. Zala Sajko, prevod Jera Ivanc, 20. jun 2011.
• Aristotel, Poetika – teorijski okvir tragedije

Hipolit · Euripid

• Euripid, Hipolit, prevod Gilberta Mareja, Projekat Gutenberg – integralni tekst drame na engleskom; redosled scena, zakletva, Tezejeva kletva, glasnik i Artemidin nalog provereni prema tekstu
• Ivan Medenica: Rast ili smrt, Euripidov Hipolit kao tragedija inicijacije (FDU, Beograd) – tumačenje drame kao prekinute inicijacije; Hipolitova čistota, zakletva i završni obred devojačke kose
• Portal: Premijera predstave pozorišta Hotel Bulić „Fedra” – najavljena premijera „Fedre” po Rasinu u Zagrebu, 29. januara 2026.

Trojanke · Euripid

• Euripid, Trojanke, prevod Gilberta Mareja, Projekat Gutenberg – integralni tekst drame na engleskom; redosled scena, podela žena žrebom, Helenin spor, sahrana Astijanaksa, Marejeve napomene o datumu i tetralogiji
• Milivoj Šironić: Aktualnost Euripidovih Trojanki, Živa antika 34 (1984) – tumačenje drame kao upozorenja na imperijalizam i sicilijanski pohod
• Danas: Otvoren „Antika fest” kod Zaječara – predstava „Žene iz Troje” (rež. Nebojša Bradić), Antika fest, 2019.
• Hrvatska enciklopedija: Euripid – datovanje drame oko 415. p.n.e.

Lizistrata · Aristofan

• Britanika: Lysistrata – kratak pregled: komedija izvedena 411. p.n.e., zaplet sa zauzimanjem Akropolja i štrajkom žena
• ToposText: Aristophanes, Lysistrata (prevod Atinskog društva, 1912) – integralni engleski tekst na kome je proveren redosled prizora: zakletva nad peharom vina, horovi sa drvima i vodom, probul, dezerterstvo, Kinesija i Mirina, glasnik, Pomirenje
• Aristophanes, Lysistrata, prevod Džeka Lindzija, Projekat Gutenberg – dostupno integralno izdanje prevoda (stranica potvrđena; sam tekst nije uspešno preuzet)

Žabe · Aristofan

• Projekat Gutenberg: The Frogs (engleski prevod) – integralni engleski tekst na kome je proveren redosled: zamene odela, bičevanje, parabaza, takmičenje, vaga, izbor i završetak
• Hrvatska enciklopedija: Aristofan – Aristofanove sačuvane komedije sa godinama, pobede na Lenejama, odlike stila, prevodi na hrvatski
• Ana Ćirilović: Uloga hora u Aristofanovoj komediji „Žabe“ (seminarski rad, FMU Beograd) – uloga hora žaba i hora mista i sadržaj parabaze; radi se o seminarskom radu, ne o recenziranoj publikaciji

Ptice · Aristofan

• Projekat Gutenberg: The Birds (engleski prevod) – prevod na kome je proveren tok radnje od bekstva dvojice Atinjana do scene sa Kinesijom; završni deo teksta nije uspešno pročitan
• Hrvatska enciklopedija: Aristofan – Aristofanove sačuvane komedije sa godinama, odlike stila, prevod na hrvatski
• RTV Slovenija: Ptičja farma – savremena adaptacija „Ptica“ u Trstu i Kopru 2022.

Oblaci · Aristofan

• Projekat Gutenberg: The Clouds (prevod V. Dž. Hikija) – integralni engleski prevod na kome je proveren redosled: dugovi, škola, Oblaci, neuspeh, govori, poverioci, prebijanje i paljenje škole; poslednji deo teksta nije uspešno preuzet
• Hrvatska enciklopedija: Aristofan – sačuvane komedije sa godinama, prerada „Oblaka“ oko 420–415. p.n.e., odlike stila
• Danas: Zlatko Paković, Aristofanovi Oblaci danas – kolumna o dugu, obrazovanju i ulozi mislilaca u komadu (25. novembar 2022)
• Letak Antičke kazališne radionice, Sveučilište u Zadru – studentska postavka „Aristofanovi Oblaci nad Ravnim Kotarima“, režija i adaptacija Milenko Lončar, prevod Mladen Škiljan; datum u letku nije naveden

Namćor (Diskolos) · Menandar

• Džordž Teodoridis: The Grouch (prevod) – integralni engleski prevod na kome je proveren redosled po činovima: Panov prolog, Pirija, rad na njivi, lonac, bunar, preokret i venčanja
• Hrvatska enciklopedija: Menandar – godine života, oko sto komedija, odlike Nove komedije, nagrada 316. p.n.e., uticaj na Terencija
• T. Smerdel: Novo otkrivena Menandrova komedija Diskol (prikaz) – prikaz iz vremena otkrića: izdanje Viktora Martina 1958, 969 stihova u pet činova, godina 317/316
• Didaskalija 8: Čovek koji mrzi ljude – postavka Trentove dramske grupe 2011. i opis njene scenografije
• Teatar Vašington: Dyskolos – postavka Ambasador teatra u Vašingtonu 2014.

Dulcicije · Hrotsvita

• Hrotsvita, Dulcicije, prevod Kristofera Sent Cona (The Plays of Roswitha, 1923), Standard Ebooks – integralni tekst drame; tok radnje po 14 prizora, podela uloga, završetak (Irenina smrt se ne prikazuje)

Hamlet · Vilijam Šekspir

• Foldžer Šekspirova biblioteka: Hamlet – rane štampane verzije: Q1 (1603, samo dva sačuvana primerka), Q2 (1604) i Prvi folio (1623); položaj monologa „Biti ili ne biti“ u Q1
• Foldžer Šekspirova biblioteka: Hamlet, 5. čin, 1. scena (tekst) – grobari, Jorikova lobanja, „četrdeset hiljada braće“, godine grobarskog posla
• Foldžer Šekspirova biblioteka: Hamlet, 5. čin, 2. scena (tekst) – redosled događaja u završnom dvoboju i stupanje Fortinbrasa na vlast
• Vilijam Šekspir, Hamlet, integralni tekst (Projekat Gutenberg) – početak drame; Horacio o dvoboju starog Hamleta i Fortinbrasa
• Enciklopedija Britanika: Hronologija Šekspirovih drama – datovanje „Hamleta“ u 1599–1601.
• Enciklopedija Britanika: Hamlet – datum nastanka i prvi neovlašćeni kvarto (1603)
• Hrvatska enciklopedija: Šekspir, Vilijam – datovanje (oko 1600), postavke na hrvatskim scenama i prevodi, postavka na Lovrijencu, Brešanova drama
• Vilijam Šekspir, Hamlet, Arden (treća serija), prir. En Tompson i Nil Tejlor, 2006 – referentno kritičko izdanje za pitanje tekstova Q1, Q2 i F
• A. C. Bradley, Shakespearean Tragedy (1904) – klasična karakterna analiza i tumačenje oklevanja
• Stephen Greenblatt, Hamlet in Purgatory (2001) – istorijska studija o duhu i čistilištu
• Ernest Jones, Hamlet and Oedipus (1949) – psihoanalitičko tumačenje

Kralj Lir · Vilijam Šekspir

• Foldžer: Šekspirovi radovi, Kralj Lir, 5. čin, 3. scena – integralni tekst završne scene na engleskom; proveren redosled događaja u finalu (nalog za Kordelijino vešanje, dvoboj, smrt sestara, Lirova smrt)
• Postgraduate English (Univerzitet u Daramu): članak o tekstovima „Kralja Lira“ u pozorišnoj praksi – koji su odlomci samo u kvarto, a koji samo u folio izdanju; ko izgovara poslednje reči; rasprava o reviziji
• Danas: Kralj Lir nagrađen ovacijama – predstava Narodnog pozorišta Sarajevo u Zaječaru 2018, režija i naslovna uloga

Serpski vožd Georgij Petrović · Joakim Vujić

• T. Vajda, Lirska slika sure stvarnosti (Sveske Matice srpske, Serija umetnosti 15, br. 56, 2014) – glavni izvor radnje: Balogova drama (1807, lica, parovi, srećan kraj, van scene)
• Rastko: A. Ujes, Joakim Vujić – peštanska predstava 1812, prevod, postava 1815. u Segedinu i Novom Sadu, cenzura, štampanje 1843.
• Enciklopedija Srpskog narodnog pozorišta: Vujić Joakim – „zabranjeni Karađorđe“ u Segedinu i Novom Sadu; bibliografija
• Članak u časopisu Irodalomtörténeti Közlemények (1992) – premijera Balogove drame u Pešti 15. septembra 1812; zabrana posle dve izvedbe

Kir Janja · J. S. Popović

• J. S. Popović, Kir Janja (Tvrdica), šaljivo pozorište u tri dejstva – integralni tekst (Projekat Rastko) – naslov, podela likova i tok radnje po dejstvima; završne scene proverene prema latiničnoj verziji https://www.rastko.rs/drama/sterija-kirjanja.html
• Srpsko narodno pozorište, Enciklopedija: Kir Janja – praizvedba 30. oktobra 1838. i postavke Srpskog narodnog pozorišta
• Hrvatska enciklopedija: Popović, Jovan Sterija – „Tvrdica/Kir Janja“ (1837) kao komedija sa galerijom realističnih likova
• Milorad Pavić o Steriji (Projekat Rastko) – višejezičje kao sredstvo karakterizacije, među ostalim grčki u „Tvrdici“
• Narodno pozorište u Beogradu: Kir Janja – podela, ekipa i učinak predstave iz 1992.

Rodoljupci · J. S. Popović

• J. S. Popović, Rodoljupci – integralni tekst (Projekat Rastko, ćirilična i latinična verzija) – tok radnje po dejstvima, podela likova, podnaslov i peto dejstvo; završetak proveren prema latiničnoj verziji https://www.rastko.rs/drama/sterija-rodoljupci.html
• Komedija „Rodoljupci“ Jovana Sterije Popovića – između prošlosti i sadašnjosti (Univerzitet u Lođu) – satira na lažni patriotizam 1848; nastanak oko 1853; 1904. kao godina prvog izvođenja (nije potvrđeno drugim izvorom)
• Narodno pozorište u Beogradu: Rodoljupci – opis radnje smeštene u Vršac 1848; Skerlićeva ocena komada
• Bitef, program 2016: Rodoljupci (Andraš Urban) – Urbanova postavka 2015, radnja u Vršcu 1848, adaptacija sa ubistvom Gavrilovića
• Vreme: Rodoljupci (JDP) – Mijačeve postavke 1986. i 2003, podela 2003, ocena predstave

Maksim Crnojević · Laza Kostić

• Sveske Matice srpske 52: Laza Kostić i pozorište – nastanak 1863, štampanje 1866, prvo izvođenje 30. januara 1869, recepcija, podela uloga, jampski stih; u tekstu nema preskaza radnje
• N. Mosusova, „Knez od Zete“ Petra Konjovića (Muzikologija 8, 2008) – glavni izvor za tok radnje: okvir zapleta, podmena, ubistvo i samoubistvo; uporedni prikaz prizora drame i opere (pun tekst: https://dais.sanu.ac.rs/bitstream/id/20383/2722.pdf)
• M. Zarić, Komparativno proučavanje motiva uroka u tragediji (Pedagoški fakultet u Jagodini) – lik Ive, Jevrosime i Miloša, motiv uroka, pesma kao izvor (Vuk, Srpske narodne pjesme II, 89)
• Hrvatska enciklopedija: Kostić, Laza – godine 1863. i 1866; najistaknutiji predstavnik srpske romantičarske drame; biografski podaci
• Lektire.me: Ženidba Maksima Crnojevića (prepričano) – radnja narodne pesme kao osnova drame
• Filološki fakultet u Beogradu: Maksim Crnojević Laze Kostića (plan predavanja) – pitanja tumačenja (epska pesma, tragička motivacija, Narcis, Šekspir) i literatura

Stanoje Glavaš · Đura Jakšić

• Z. Đerić, Drame Đure Jakšića (Agon 1, 2012) – „tragedija u pet akata“; izvedba 1878; ocene Ivanića i Popovića; poređenje sa „Seobom Srbalja“ i „Jelisavetom“
• Enciklopedija Srpskog narodnog pozorišta: Stanoje Glavaš – prvo izvođenje 16. septembra 1878; izvođenja SNP 1900. i Narodnog pozorišta u Novom Sadu 1921; podela uloga i lica
• Hrvatska enciklopedija: Jakšić, Đura – tri istorijske drame u stihu; datumi rođenja i smrti; rad 1875–78
• Glas Srpske: Stanoje Glavaš – hajduk i junak – okolnosti smrti 15. februara 1815. u Baničini; Sulejman-paša Skopljak; grobnica 1902

Sumnjivo lice · Branislav Nušić

• B. Nušić, Sumnjivo lice – integralni tekst (Projekat Rastko, ćirilična i latinična verzija) – podela, prvi čin i početak drugog; predgovor; latinična verzija https://www.rastko.rs/drama/nusic/bnusic-sumnjivo.html; tekst se prekida u sredini drugog čina
• Sumnjivo lice – prepričana lektira (lektire.rs) – tok drugog čina i rasplet; poređeno sa prepričavanjem na https://www.tabanovic.com/sumnjivo%20lice.htm (završne scene se u njima razlikuju)
• Naučni rad o ranim Nušićevim komedijama (ikum.unilib.rs) – godine, istorija teksta, praizvedba 1922/1923, štampanje 1924, redakcija 1932
• Hrvatska enciklopedija: Nušić, Branislav – „Sumnjivo lice“ (1888) među komedijama; životni podaci i pregled opusa
• Danas: Jerotije Pantić je karijerni političar i japi – Urbanova postavka 2017, prvo izvođenje u Narodnom pozorištu 1923, nastanak 1887–1888

Gospođa ministarka · Branislav Nušić

• B. Nušić, Gospođa ministarka – integralni tekst (Projekat Rastko, ćirilična i latinična verzija) – podela likova, prvi čin i drugi čin do jedanaestog prizora; tekst se prekida u drugom činu; latinična verzija https://www.rastko.rs/drama/nusic/bnusic-ministarka.html
• Gospođa ministarka – prepričani sadržaj po činovima (lektire.rs) – tok radnje u drugom, trećem i četvrtom činu (treći i četvrti čin samo uz ovo prepričavanje)
• Narodno pozorište u Beogradu: Gospođa ministarka – istorija nastanka, praizvedba 1929, naredne postavke, Markovićeva režija 2004
• Vreme: Gospođa ministarka u Narodnom pozorištu (2004) – praizvedba 25. maja 1929, postavke 1945–1982, izostavljena radnja u Markovićevoj režiji
• Hrvatska enciklopedija: Nušić, Branislav – „Gospođa ministarka“ (1929) među komedijama

Ožalošćena porodica · Branislav Nušić

• Narodno pozorište u Beogradu: premijera Ožalošćene porodice u režiji Jagoša Markovića – testament, praizvedba 28. novembra 1934, postavke 1949, 1974, 1994, 2018
• Kulturni centar Novog Sada, Agora: Dijalektika života kroz polove tragičnog i komičnog – Nušić i njegova „ožalošćena“ družina – tok po činovima, likovi, tumačenja (Lešić, Marjanović, Ljuštanović)
• Vreme: Neuspelo izmeštanje (Madlenijanum, 2008) – zaplet kao u izvorniku, izvorni završetak, ocena izmeštanja na groblje
• Novi list: Ožalošćena porodica – svevremena Nušićeva komedija kao groteska balkanskog mentaliteta (Kerempuh) – likovi, Danica kao prava naslednica, završetak, godina 1934.
• TV Beč: Ožalošćena porodica – sažetak zapleta: daleka rodbina, čekanje testamenta, pokojnikova kći za koju niko nije znao

Pokojnik · Branislav Nušić

• B. Nušić, Pokojnik – integralni tekst (Projekat Rastko, ćirilična i latinična verzija) – podela, predigra, prvi čin i početak drugog; latinična verzija https://www.rastko.rs/drama/nusic/bnusic-pokojnik.html ide do šestog prizora drugog čina; tekst se prekida pre kraja
• Pokojnik – prepričana radnja (mojalektira.com) – tok drugog i trećeg čina i rasplet (samo uz ovo prepričavanje; opšti rasplet potvrđuje i https://www.lektire.me/prepricano/branislav-nusic-pokojnik_1394)
• Narodno pozorište u Beogradu: The Deceased – nastanak komada, više verzija, premijera 18. novembra 1937
• Hoću u pozorište: Pokojnik (Narodno pozorište, 2009) – režija Egona Savina, premijera 26. decembra 2009, podela
• RTS: Branislav Nušić – Pokojnik (Radio Beograd 2) – radio-produkcija 1982 (Boda Marković), žanrovska odrednica „društvena satira“

Izbiračica · Kosta Trifković

• T. Kostić, Situaciona komika u komediji „Izbiračica“ (Filozofski fakultet u Nišu) – fizičke dosetke, prisluškivanje, pisma, završetak i pouka; provera radnje
• Lektire.rs: Izbiračica, radnja po činovima – mesto radnje po činovima, Timići, parovi na kraju; upoređeno sa drugim prepričavanjem
• Lektire.me: Izbiračica prepričano – uporedna provera toka radnje i završetka
• Hrvatska enciklopedija: Trifković, Kosta – komedija u tri čina; godina 1873; jednočinke
• Narodno pozorište u Beogradu: Izbiračica, režija N. Zavišić – premijera 2013, 50. izvođenje 2019, nagrade na Danima komedije 2014

Koštana · Borisav Stanković

• Naučni rad o „Koštani“ (Scindeks, 2018) – praizvedba 22. juna 1900. u Narodnom pozorištu, štampanje 1902, verzije 1902/1905/1924, dijalekat, pesme, uzor Malika Eminović
• Matica srpska, Zbornik za književnost i jezik: Maksimović – prerada teksta od prvog izvođenja 1900. i prvog izdanja 1902; izdanje Dragutina Kostića (1928)
• Naučni članak o muškim likovima u „Koštani“ (Filozofski fakultet u Novom Sadu) – uskršnja radnja, odnosi Mitka, Stojana, Hadži-Tome i Arse, udaja za Asana
• Lektire: Koštana, Borisav Stanković (prepričano) – orijentacioni pregled radnje po činovima; poređeno sa naučnim radovima i drugim prepričavanjima
• Časopis Univerziteta u Nišu: Konjovićeva „Koštana“ – opera završena 1931; likovi (Koštana, Hadži-Toma, Alil, Mitke, Stojan, Arsa, Magda, Salče)

Maska · Miloš Crnjanski

• M. Kovačević, Maska, Miloš Crnjanski (rad na Academia.edu, Fakultet dramskih umetnosti) – glavni izvor za tok radnje: lica, mesto, scene Generalice, Čezareov kraj, operska struktura
• J. Marinkov, članak o ženskom liku u „Maski“, Krležinom „Vučjaku“ i Vasiljevljevom „Proleće se vraća“ (Zbornik za jezike i književnosti, Novi Sad, 2019) – dvojništvo Generalice i Glumice, Čezare i Mimi, tumačenje ženskog lika, bidermajer
• Zadužbina Miloša Crnjanskog: Miloš Crnjanski, dramski pisac – pisma Benešiću, Miočinović o operskoj strukturi, skelet kao Pjero, najčešće izvodena drama
• Zadužbina Miloša Crnjanskog: bibliografija drama – izdanje iz 1918. (Zagreb, DHK, „Savremeni hrvatski pisci“), preštampavanja, „Drame“ 1966, kritičko izdanje 2008
• Muzej Vojvodine: Miloš Crnjanski – biografski podaci; pisanje u Beču pre rata; slanje Benešiću; postavka u Somboru 2007
• Sterijino pozorje: repertoar 39. Sterijinog pozorja (1994) – podela uloga i ekipa predstave Narodnog pozorišta u Beogradu

Kraljeva jesen · Milutin Bojić

• M. Mojsilović, M. Kandić, Komparativno tumačenje „Žitija kralja Milutina“ arhimandrita Danila i „Kraljeve jeseni“ Milutina Bojića (Kragujevac, 2023) – glavni izvor radnje: lica, molbe žena, oslepljenje, maske, završetak, poređenje sa žitijem
• Frontal: Milutin Bojić, Kraljeva jesen (recenzija, 2018) – polazni položaj, Danilova igra, sabor, zapadne ličnosti, kritika
• Rad o vizantijskim temama kod Bojića (Institut za književnost i umetnost) – jednočinka sa prologom, Simonida kao slika Vizantije, Dimitrije Paleolog, kritička recepcija
• Enciklopedija Srpskog narodnog pozorišta: Bojić Milutin – prvi naslov „Simonida“, Srpski književni glasnik 1912, izvođenja 1912. i 1920
• Biblioteka Milutin Bojić: Milutin Bojić – život i delo – biografija; datum prvog izvođenja 10. oktobar 1913. po starom kalendaru
• V. Ćorović, uvod u izbore iz Bojićevih pesama i drama (SKZ, 1927, u izdanju na sajtu Pretraživač) – istorijska drama, prvi put štampana 1919, glavni motiv ljubomore i poslednja scena

Savonarola i njegovi prijatelji · Jovan Hristić

• Sterijino pozorje: 1965, Jugoslovenske pozorišne igre – nagrade – Hristićev tekst u kategoriji savremene drame, Jugoslovensko dramsko pozorište, Dara Čalenić (Izota)
• WorldCat: Savonarola i njegovi prijatelji – izdanje Sterijinog pozorja, Novi Sad, 1965; autori Jovan Hristić i Đorđe Lebović
• Zbornik Matice srpske za scenske umetnosti i muziku, br. 52 (sadržaj) – naslov članka „Drama o (anti)heroju: Savonarola i njegovi prijatelji“ (Vesna D. Crepuljarević)
• Biti u pozorištu (pregled repertoara Jugoslovenskog dramskog pozorišta) – režija Miroslava Belovića (1965)

Razvojni put Bore Šnajdera · Aleksandar Popović

• Srpsko narodno pozorište: Enciklopedija – Razvojni put Bore Šnajdera – „scenska karakteristika u četiri slike“; praizvedba u Ateljeu 212 (13. februar 1967); podela uloga u SNP 1968
• Vreme: Živ je Aca, umro nije – tok radnje (svećarska i limarska zadruga, privatni konkurent); SNP 2016; tumačenje
• Vreme: Mahnito kazalište Aleksandra Popovića – opis beogradske postavke 2023. (likovi, Savinova adaptacija, završetak)
• Danas: Nenad Jezdić – Postali smo mutant sistem – postavka JDP 2023; Sterijina nagrada 1967; izbor kritičara (710 drama); Jezdićeva tumačenja
• Nova: Ova predstava će biti lek protiv prostakluka – Savinova i Koprivičina tumačenja, Sterijina nagrada, izbor kritičara
• Jugoslovensko dramsko pozorište: nagrade u Zaječaru – nagrada publike i nagrada za najboljeg glumca (Jezdić) na 32. festivalu „Dani Zorana Radmilovića“
• Encyclopedia.com: Popović, Aleksandar 1929–1996 – godina 1967, televizijske adaptacije 1972. i 1983, odlike Popovićevog pozorišta

Banović Strahinja · Borislav Mihajlović Mihiz

• U. Z. Đurković, Status didaskalija u drami Banović Strahinja Borislava Mihajlovića Mihiza, Baština 53 (2021) – prostor i poglavlja, didaskalije, lik Majke Jugovića, suđenje u trećem činu, praizvedba 1963. u Jugoslovenskom dramskom pozorištu
• M. Stojanović, Žanrovski hibridizam u dramama Borislava Mihajlovića Mihiza, Romanoslavika XLVI/2 (2010) – tok radnje, režija i glavna uloga 1963, nagrade, tumačenja kritičara
• M. Mitrić, Bibliografija dramskih tekstova inspirisanih srpskom narodnom pjesmom (1956–2020), Bibliotekarstvo Srpske 9 – mesto drame u tradiciji drama po narodnoj pesmi; bibliografski podatak (Prosveta, 1963, 159 str.)
• Krunski savet: Borislav Mihajlović Mihiz (biografija) – datumi i mesta rođenja i smrti, Sterijina i Držićeva nagrada, Atelje 212
• Sterijino pozorje: istorija Pozorja – osnivanje festivala 1956. i pomen postavke ovog komada

Hasanaginica · Ljubomir Simović

• Pismenica: Položaj žene u Hasanaginici Ljubomira Simovića – dva dela i osam slika, zaplet–obrt–rasplet, tok radnje, razlike prema baladi, tumačenja
• Radio Trebinje: Čitanje pozorišta – Neka druga Hasanaginica – uvodni prizor askera, motiv mrtvog kadije, stih i savremen jezik, Sterijina nagrada 1975
• B92: Ljubomir Simović – Hasanaginica (recenzija) – tok radnje u postavci Jagoša Markovića, podela uloga, peščani sat
• Vreme: Odrazi mušavog sveta – praizvedba 1974. u Narodnom pozorištu, Sterijina nagrada 1975, Pirot 2019, Urbanova postavka
• SANU: Preminuo akademik Ljubomir Simović – „Hasanaginica“ (1973), ostale drame, Sterijine nagrade, postavljanje u velikim pozorištima Jugoslavije
• Narodno pozorište: Hasanaginica (opera Rastislava Kambaskovića) – Simovićeva napomena: dve postavke drame (maj 1974. i decembar 2001), libreto od skraćenog teksta
• Bitef program (napomena o predstavi) – premijera 1974. na Velikoj sceni Narodnog pozorišta, režija Željka Oreškovića
• 021.rs: Hasanaginica Novosadskog pozorišta – pobednik „Viminacijuma“ – Urbanova postavka i nagrade 2018.

Maratonci trče počasni krug · Dušan Kovačević

• IMDb: Maratonci trče počasni krug, pregled radnje – Mirkov otpor zanatu, Pitonov zahtev, završetak
• Novi list: Kultni film – Mirko otkriva Kristinu sa Đenkom, rat s Pitonom
• Zbornik Matice srpske za jezik i književnost: pregled drama Dušana Kovačevića – prvo izdanje 1972, praizvedba 1973. u Ateljeu 212 (režija Ljubomir Draškić), dva čina i deset slika, prevodi
• Kurir: Sve tajne filma Maratonci trče počasni krug – godine likova u drami, političko čitanje, istorija snimanja
• Vreme: Đenka peva – odnos drame i filma, mjuzikl u Pozorištu na Terazijama (2008)

Balkanski špijun · Dušan Kovačević

• Contemporary Southeastern Europe: Absurdity and/or Reality, Grotesque and Tragicomic Realism in Balkan Spy (1983) – likovi, tok radnje po činovima i prizorima, mesto i vreme, tumačenje groteske
• Zbornik radova Filozofskog fakulteta u Prištini: Ideologija i simulakrum u „Balkanskom špijunu“ – tumačenje kroz Pfistera, Bodrijara i Fukoa
• Zbornik Matice srpske za jezik i književnost: pregled drama Dušana Kovačevića – bibliografija (1982. „Tribina“), spisak prva izvođenja za 1983. (SNP Novi Sad, rež. Slavenko Saletović)
• Kurir: Tanja Mandić Rigonat o „Balkanskom špijunu“ – prva postava u JDP-u (1983, Dušan Jovanović), podela uloga; Đura kao brat blizanac; današnja postava u Narodnom pozorištu
• Vreme: Šezdeseti rođendan – Balkanski špijun Dušana Kovačevića u režiji Dušana Jovanovića u JDP-u (osamdesete), satira o posledicama Informbiroa

Putujuće pozorište Šopalović · Ljubomir Simović

• Kulturni centar Novog Sada, Agora: Putujuće pozorište Šopalović – između stvarnosti i umetnosti – tok radnje, likovi, naslojavanje pozorišta u pozorištu, teme; tekst štampan 1985, Sterijina nagrada
• Novosti: „Šopalovići“ u Užicu – večeras premijera kultne drame – praizvedba 10. oktobra 1985, režija Dejana Mijača; postavka u Užicu 2024
• Danas: Posveta pozorištu – Užice 1941, Sterijine nagrade 1986, TV adaptacija, obnova JDP 2020
• Novi list: Narodnjački melos pregazio tragediju – kritika gostovanja JDP u HNK Zagreb; Mijačeva postavka 1985
• Časopis Kult: Jedan dokument o Simovićevoj drami – policijsko ispitivanje, vešala na Žitnoj pijaci, tumačenja
• SANU: Preminuo akademik Ljubomir Simović – „Putujuće pozorište Šopalović“ (1985); Sterijine nagrade

Profesionalac · Dušan Kovačević

• Dejan Ajdačić: Televizijska i filmska adaptacija „Profesionalca“ (Poznanj, 2008) – tok radnje u jednoj prostoriji, Lukina promena odnosa, snimljeni razgovor, radni naslov; 1989. i televizijski snimak od 24. juna 1990.
• Kovačević, The Professional (odlomak engleskog izdanja) – podela uloga, početak komada, Lukina izjava o četiri rukopisa, Njujork 1995.
• Danas: Premijera „Profesionalca“ u Zvezdara teatru – prva podela uloga (1990), broj izvođenja i nagrade, nova postava 2026.
• Vreme: Scenario i režija Dušan Kovačević – recenzija filma; razlika između drame i filma
• Zbornik Matice srpske za jezik i književnost: pregled drama Dušana Kovačevića – objavljivanje 1990. sa podnaslovom, prva izvođenja u Bitolju i Beogradu

Velika drama · Siniša Kovačević

• Narodno pozorište u Beogradu: Velika drama – režija i tekst Siniše Kovačevića, trajanje, kolonizacija Vojvodine, Milorad Vučić, nagrade, recepcija
• Narodno pozorište u Beogradu: jubilej „Velike drame“ (engleska verzija) – 256. izvođenje (22. februar 2022), 35 uloga, podela, preko 160.000 gledalaca
• Hoću u pozorište: Velika drama – datum premijere 22. februar 2002, podela uloga, opis radnje
• Vreme: Velika drama (recenzija) – obim i likovi, scenografija, kritička ocena, odjek „Budenbrokovih“
• Sterijino pozorje: 47. Sterijino pozorje (2002), repertoar – izvođenje 1. juna 2002, saradnici na predstavi (Zarić, Vukasović-Medenica, Zečević, Hubač)
• Zbornik Matice srpske za jezik i književnost: dijalekat u „Velikoj drami“ – kolonizacija Crnogoraca u Vojvodinu 1945–1948, zetsko-sjenički i banatski govor, prolog i epilog
• Kovačević: Osvajanje zavičaja (odlomak) – roman prema drami (2019, „Prijatelj“); uvodne beleške
• Porównania: Siniša Kovačević’s The Conquest of the Homeland (sažetak) – roman kao porodična saga, popularnost drame

Šine · Milena Marković

• Vreme: Šine, Milena Marković (Ivan Medenica, 28. novembar 2002) – likovi i podela uloga, scenografija, fragmentarna forma, kritički osvrt
• Vreme: Godine idiotizma (intervju, 28. novembar 2002) – autorkino tumačenje likova, koncert Strenglers, scena u Bosni, ironičan završetak
• Kuš!: Dve drame Milene Marković (17. septembar 2019) – jedanaest scena, predratni, ratni i poratni deo, Rupica, završetak u raju
• Hoću pozorište: Šine – opis predstave (izgubljena generacija, kružno nasilje), podela uloga
• Bitef, program 2009 (stranica 73) – premijera u novembru 2002, Posebna nagrada na Sterijinom pozorju juna 2004, Visbaden

Skakavci · Biljana Srbljanović

• Biljana Srbljanović: Skakavci (radni naslov), odlomak teksta – napomena o likovima i mestu radnje, podela uloga i scene I–VII prvog dela (tekst se prekida u sedmoj sceni)
• Hoću pozorište: Skakavci (JDP) – opis predstave, podela uloga, autorski tim
• Fabula Mundi: Biljana Srbljanović – kratak opis drame, likovi, tema starosti, nagrada Theater heute
• Vreme: Ožiljci na svima (intervju sa autorkom, 5. maj 2005) – premijera u JDP-u, tema, fragmentarna kompozicija, Mijačeva ocena
• Ana Tasić: Savremena srpska drama na evropskim scenama, recepcija slike srpskog društva – evropske postave (Zagreb, Pariz), čitanja drame, autorkin odgovor

Golubnjača · Jovan Radulović

• Vreme: Kraška jama usred Novog Sada (Teofil Pančić, 10. oktobar 2012) – radnja ključnih scena, praizvedba 10. oktobra 1982, tok afere, tumačenja Pančića, Radulovića i Mijača
• Novosti: Srbija je uvek na nišanu (24. april 2023) – podela uloga, odbijanje u pozorištu „Boško Buha“, osuda Gradskog komiteta, gostovanja, zbornik iz 2008.
• Kurir: Nisam ideološko govedo (intervju sa Mijačem, 5. april 2022) – Mijačev opis radnje, gostovanje u Sloveniji, politička pozadina afere
• Cambridge University Press: Yugoslav Avant-Garde Music, 1945–1991, poglavlje o postmodernizmu (Laura Emmery) – zbirka pripovedaka, istorijski okvir, tumačenje kao izazov zvaničnom sećanju (datumi se razilaze sa ostalim izvorima)

Hadersfild · Uglješa Šajtinac

• Aleks Čizholm: Huddersfield, the making of a modern Serbian stage classic (SEE Stage, 5. mart 2023) – četiri školska druga iz Zrenjanina, Igor posle 11 godina u Hadersfildu, podela uloga, istorija igranja
• ReviewsGate: Huddersfield (Timothy Ramsden, 22. maj 2004) – lidska postava: likovi, otac i vrata, Hamletove paralele
• Oslobođenje: Pozorišna kritika, Izostavljeno iz maestralne drame (1. april 2018) – Ivanova knjiga i pesma „Puž“, san o ubistvu, skulptura „Majka-Otadžbina“, izostavljena završna scena
• Bitef, program 2005 (stranica 114) – podela uloga i autorski tim JDP-a, beleške rediteljke o lavovima i naslovu
• Huddersfield Examiner: Huddersfield going on show in Serbia – nastanak drame posle posete Hadersfildu 2000, lidska postava, najava srpske postave