Ričard III

Rat ruža je završen, a u Engleskoj vlada mir. Ričard to ne podnosi: u prvom monologu otkriva da je odlučio da postane zlikovac. Najpre se obračunava sa bratom Klarensom, koga šalje u Londonsku kulu i dozvoljava da bude ubijen, a onda osvaja Ledi Anu, čijeg je muža ubio, i to uz kovčeg njenog svekra, kralja Henrika VI.

Posle smrti kralja Edvarda, Ričard uz pomoć Bakingema postaje kralj. Ubija savetnike koji mu stoje na putu, a naređuje i ubistvo kraljevih sinova u Kuli. Kada Bakingem odustane od dalje krvi, i njega proganja. Kraljica Margareta, iz prethodnog rata, prolazi dvorom i proklinje svakog od njih.

Uoči bitke kod Bosvorta Ričardu se u snu javljaju duhovi ubijenih, koji mu proriču poraz, a Ričmondu pobedu. Ričard gine u borbi, vičući da bi za konja dao kraljevinu. Ričmond postaje kralj Henrik VII i završava građanski rat.

Drama završava Šekspirovu prvu tetralogiju o Ratu ruža. Prikazuje Ričarda onako kako su ga prikazivali Tjudori, koji su došli na vlast nakon njegovog poraza, pa je slika u velikoj meri pristrasna. Istoričari danas upozoravaju da stvarni Ričard III nije morao biti takav.

Monolozi u kojima se zlikovac obraća direktno publici nasleđe su moraliteta, u kojem je Porok stajao pred gledaocima.

Uloga Ričarda jedna je od najtežih i najželjenijih u svetskom pozorištu. Glumac mora da zavede publiku a da ne sakrije koliko je opasan.

Hromost, grbav lik i fizička karikatura mogu biti efektni, ali najbolje postavke traže i inteligenciju: Ričard je smešan i strašan zato što misli brže od ostalih.

Ričard III je jedan od najpoznatijih zlikovaca u književnosti i uzor za kasnija dela o tiranima. U 20. veku drama je često čitana kao analiza totalitarne vlasti.

Kada su 2012. pronađeni posmrtni ostaci Ričarda III u Lesteru, pažnja javnosti vratila se i na pitanje koliko je Šekspirova slika istinita.